Branża IT w Polsce mniej entuzjastyczna – firmy wolą pilnować rentowności niż gonić za wzrostem

Nastroje w polskiej branży IT zauważalnie osłabły, choć przedsiębiorstwa wciąż oceniają swoje wewnętrzne zasoby lepiej niż ogólną sytuację na rynku. Najczęściej wymienianymi źródłami obaw są napięcia geopolityczne, słabsza koniunktura oraz problemy ze zdobywaniem nowych klientów. W takich warunkach firmy skupiają się głównie na sprzedaży, przebudowie modeli biznesowych i pilnowaniu rentowności – to główne wnioski z raportu "Barometr Nastrojów w Branży IT H1 2026", przygotowanego przez SoDA i Future Processing.

Z badania wynika, że w pierwszych sześciu miesiącach 2026 roku 54% firm oceniło swoją sytuację pozytywnie. To znaczący spadek w porównaniu z 69% odnotowanymi w drugiej połowie 2025 roku, choć wynik jest zbliżony do poziomu z pierwszej połowy 2025 roku, gdy dobre oceny wystawiło 53% badanych. W tym samym czasie udział negatywnych opinii wzrósł z 17% do 28%.

Analogiczny trend widać w prognozach na przyszłość. Optymistyczne nastawienie do przyszłości swojej firmy deklaruje 54% ankietowanych, podczas gdy pół roku wcześniej było to 76%. Postawę neutralną przyjmuje jedna czwarta respondentów, a 20% liczy się z negatywnym scenariuszem. Może to oznaczać nie tyle poważne pogorszenie kondycji sektora, ile powrót do bardziej wstrzemięźliwej oceny rynku po bardzo dobrym drugim półroczu 2025 roku.

Wyniki Barometru za H1 2026 pokazują wyhamowanie optymizmu, który zdominował drugą połowę 2025 roku, choć ogólny bilans nastrojów pozostaje pozytywny. Oceny zarówno minionego półrocza, jak i najbliższej przyszłości wyraźnie się schłodziły względem poprzedniej edycji – zamiast dalszego wzrostu entuzjazmu obserwujemy jego normalizację oraz wyraźniejszą polaryzację odpowiedzi, z powracającym udziałem ocen negatywnych

Paweł Pustelnik, COO Future Processing i wiceprezes SoDA

PMI nadal na plusie

Autorski wskaźnik PMI dla sektora IT potwierdza wyhamowanie tempa poprawy. W pierwszej połowie 2026 roku osiągnął on 52,26 pkt., czyli mniej niż 56,26 pkt. odnotowane w poprzednim badaniu. Mimo to utrzymuje się powyżej granicznego poziomu 50 pkt., co oznacza przewagę sygnałów wzrostowych nad spadkowymi. W przedziale PMI 40-60 znalazło się 66% badanych firm, a po 17% przypadło na przedziały 20-40 i 60-80.

Głównym źródłem trosk okazuje się nie sytuacja wewnątrz przedsiębiorstw, a warunki zewnętrzne. Sentyment netto dotyczący sytuacji geopolitycznej spadł do -63%, a odnoszący się do koniunktury w branży IT do -49%. Negatywne oceny dotyczą także liczby zdobywanych leadów (-26%) oraz poziomu obciążeń podatkowych (-23%). Mniej dotkliwie odczuwane są zmiany kursów walut (-11%) i rosnące wynagrodzenia na rynku IT (-9%).

Wyjątkowo pesymistyczne są prognozy dotyczące koniunktury – 60% firm zakłada, że w kolejnych sześciu miesiącach wpłynie ona na nie negatywnie, a jedynie 11% liczy na pozytywny scenariusz.

Firmy stawiają na sprzedaż i zmianę modelu biznesowego

Niepewność co do popytu bezpośrednio wpływa na priorytety firm. W horyzoncie najbliższych 12 miesięcy najczęściej wskazywanym celem jest zmiana modelu biznesowego (28% odpowiedzi) oraz zwiększenie sprzedaży (27%).

Po 16% respondentów wskazało utrzymanie rentowności i poszukiwanie nowych nisz rynkowych. Kolejne miejsca zajęły redukcja kosztów (11%), budowanie własnej marki (8%), a także jakość usług i skalowanie działalności (po 5%). Utrzymanie poziomu zatrudnienia jako priorytet wybrało zaledwie 4% firm. Prognozy dotyczące marż są zróżnicowane – 35% przedsiębiorstw oczekuje wzrostu marży brutto w najbliższym półroczu, 37% nie przewiduje istotnych zmian, a 29% spodziewa się jej spadku.

Rekrutacja przestała być problemem

Znacznie lepiej firmy oceniają własne zasoby kadrowe. Dostępność wykwalifikowanych pracowników zanotowała najwyższy sentyment netto w całym badaniu, sięgający +77%, a rotacja pracowników uzyskała +66%. Pozytywnie wpływ rekrutacji na swoją działalność ocenia 83% respondentów, a negatywnie tylko 6%.

Stabilizuje się też sytuacja tzw. ławki, czyli grupy pracowników czekających na przydział do projektu. Aż 69% firm nie przewiduje w najbliższym półroczu istotnych zmian w tym zakresie, wobec 52% w poprzedniej edycji badania. Udział firm, które oczekują zmniejszenia ławki, spadł z około 28% do 15%. Średnia dobrowolna rotacja pracowników wśród firm, które udzieliły odpowiedzi na to pytanie, wyniosła 4,58%.

AI daje firmom nadzieję, M&A pozostaje na radarze

Sztuczna inteligencja wciąż należy do czynników ocenianych korzystnie. Jej pozytywnego wpływu w najbliższym półroczu oczekuje 66% firm, a negatywnego – 20%. Sentyment netto w tym obszarze wynosi +46%. Ten optymizm nie przekłada się jednak automatycznie na skalę inwestycji sprzętowych. 46% firm nie planuje modernizacji hardware'u pod kątem AI, 25% rozważa taki krok, ale nie podjęło jeszcze decyzji, a 20% już częściowo inwestuje w tym kierunku.

Z Barometru wynika również umiarkowane zainteresowanie transakcjami fuzji i przejęć. 40% właścicieli firm deklaruje otwartość na rozmowy o sprzedaży całości lub części udziałów, o ile trafi się atrakcyjna oferta. Aktywnie szuka inwestora lub kupca jedynie 10% badanych. Z kolei 29% respondentów nie zamierza sprzedawać firmy, a 23% nie rozważa takiej opcji w najbliższym czasie.

DEI nadal poza strategią większości firm

Kwestie różnorodności, równości i inkluzywności wciąż nie są priorytetem dla większości firm. 43% przedsiębiorstw nie podejmuje żadnych działań w tym zakresie, a 31% realizuje jedynie pojedyncze inicjatywy. Zaledwie 3% badanych traktuje DEI (Diversity, Equity and Inclusion) jako element strategii biznesowej. Zmienia się natomiast katalog wyzwań dotyczących pracowników – coraz częściej wskazywane są sztuczna inteligencja i transformacja technologiczna z perspektywy zatrudnionych, a także zdrowie psychiczne i dobrostan.

Wyniki Barometru pokazują pewien paradoks. Z jednej strony badane firmy dostrzegają wyzwania związane z różnorodnością i inkluzywnością. Co więcej, katalog zmienia się w czasie: w miejsce akcentowanych kilka lat temu tematów równości płci czy wielokulturowości wysoko znalazły się AI i transformacja technologiczna z perspektywy człowieka oraz zdrowie psychiczne i wellbeing. Pokazuje to świadomość wyzwań, przed którymi stoją firmy. Z drugiej strony nie zawsze przekłada się ona na priorytety i działania

dr Tomasz Dąbrowski, wiceprezes i co-founder Think Tanku Diversity Hub

Ostrożność zamiast ekspansji

Obraz, jaki rysuje się z badania, nie jest jednoznaczny. Firmy IT dysponują coraz stabilniejszymi zasobami kadrowymi, dobrze oceniają wpływ AI na swoją działalność, a wskaźnik PMI wciąż utrzymuje się powyżej 50 pkt. Jednocześnie coraz silniej odczuwają skutki słabszego popytu oraz niepewności gospodarczej i geopolitycznej. W efekcie głównym celem przestaje być zwiększanie skali działania – firmy stawiają raczej na poszukiwanie nowych źródeł przychodów, dopasowanie modeli biznesowych i ochronę rentowności.

W badaniu wzięło udział 35 firm z sektora IT. 42,9% z nich zatrudnia od 1 do 50 pracowników, 25,7% od 51 do 150 osób, a resztę próby tworzą organizacje większe.

Źródło: ITwiz