Systemy kontroli dostępu w Polsce: producent, integrator czy model mieszany?

Rozwiązania do kontroli dostępu na pierwszy rzut oka oferują zbliżony zestaw funkcji, jednak diabeł tkwi w szczegółach: sposobie budowy systemu, pochodzeniu użytej technologii, podziale odpowiedzialności między dostawcą a klientem czy możliwościach integracji z innymi narzędziami. Poniżej zestawiamy różne modele wdrożenia oraz wybranych dostawców obecnych nad Wisłą, opierając się wyłącznie na ogólnodostępnych danych, i podpowiadamy, na co zwrócić uwagę przed wyborem konkretnego rozwiązania.

Jak wygląda rynek systemów kontroli dostępu w Polsce?

Na krajowym rynku funkcjonują zarówno firmy tworzące własne technologie, jak i integratorzy łączący produkty różnych producentów, a także podmioty działające w modelu mieszanym:

• Unicard Systems – polski producent, który rozwija autorskie oprogramowanie (w tym pierwszy chmurowy system KD o nazwie impero 360) oraz sprzęt, m.in. sterowniki i czytniki. Firma zajmuje się też realizacją projektów, integracjami, instalacją i serwisem.
• Roger – polski producent urządzeń i oprogramowania, od 2024 roku wchodzący w skład grupy ASSA ABLOY.
• Satel – polski producent kompletnego systemu kontroli dostępu wraz ze sterownikami, kontrolerami i urządzeniami peryferyjnymi.
• Nedap Security – holenderski producent platformy KD, rozwijanej samodzielnie, ale przygotowanej do współpracy z technologiami partnerów.
• AutoID – polski integrator i dostawca rozwiązań KD, tworzący własne oprogramowanie, a w zakresie urządzeń peryferyjnych korzystający z zewnętrznych producentów.
• Secorun/Vemco – dostawca oprogramowania do kontroli dostępu, będący jednocześnie integratorem wykorzystującym sprzęt innych firm.
• C&C Partners – integrator systemów bezpieczeństwa wdrażający rozwiązania KD bazujące na technologiach różnych producentów.
• Biosys – polski dostawca rozwiązań z obszaru kontroli dostępu i rejestracji czasu pracy, oferujący własne oprogramowanie.

Producent, integrator czy model mieszany – jakie są różnice?

Sposób, w jaki działa dostawca, przekłada się na tempo rozwoju systemu, zakres jego odpowiedzialności za wdrożenie oraz późniejsze możliwości integracji i rozbudowy. Zanim porówna się same funkcje, dobrze jest ustalić, kto faktycznie odpowiada za sprzęt, oprogramowanie i realizację całego projektu. Poniżej najważniejsze kryteria, które warto wziąć pod uwagę.

Producent własnego systemu

W tym wariancie firma tworzy zarówno warstwę software'ową, jak i hardware. Taki model reprezentują m.in. Unicard Systems, Roger i Satel.

• większa kontrola nad rozwojem poszczególnych elementów systemu,
• spójny, jednolity ekosystem technologiczny,
• krótsza droga odpowiedzialności za całe rozwiązanie.

Minusem może być silniejsze uzależnienie od technologii jednego dostawcy, choć otwarte API umożliwia połączenie systemu z produktami innych firm i zmniejsza ryzyko zamknięcia technologicznego.

Warto też zwrócić uwagę na sposób prowadzenia wdrożeń. Unicard Systems realizuje projekty samodzielnie, podczas gdy Roger i Satel działają głównie za pośrednictwem sieci partnerskiej. W przypadku bardziej złożonych wdrożeń ma to znaczenie dla dostępnego zakresu modyfikacji, integracji oraz tego, kto ponosi odpowiedzialność za cały projekt.

Producent platformy z otwartym ekosystemem

Odmienne podejście prezentuje Nedap Security, które rozwija własną platformę zdolną do współpracy zarówno z urządzeniami Nedap, jak i rozwiązaniami partnerskimi.

Taki model łączy autorskie oprogramowanie z możliwością swobodnego doboru sprzętu. Zakres samego wdrożenia oraz późniejszego wsparcia może jednak zależeć od tego, którzy partnerzy biorą udział w projekcie.

Integrator i model mieszany

W tym podejściu rozwiązanie powstaje z komponentów dostarczanych przez różnych producentów. Tak działa m.in. C&C Partners, a częściowo również AutoID, Secorun/Vemco i Biosys – firmy te rozwijają fragmenty własnego oprogramowania, ale w warstwie sprzętowej sięgają po technologie zewnętrzne.

Zaletą jest tu większa dowolność w doborze urządzeń i łatwiejsze dopasowanie architektury do konkretnego środowiska. Rośnie jednak znaczenie kompetencji samego integratora, jakości połączenia poszczególnych technologii oraz utrzymania tej integracji już po uruchomieniu systemu.

Jak porównać dostawców systemów kontroli dostępu?

Poniżej zestawienie kluczowych kryteriów wyboru.

Kto rozwija sprzęt i oprogramowanie systemu?

Przy analizie oferty warto ustalić, skąd pochodzą urządzenia, kto jest producentem firmware'u, jakie obowiązują zasady aktualizacji oraz jak wygląda łańcuch dostaw. Produkcja sprzętu poza Unią Europejską sama w sobie nie oznacza zagrożenia, ale w organizacjach o podwyższonych wymaganiach bezpieczeństwa może być jednym z elementów oceny ryzyka.

Kto odpowiada za projekt?

Unicard Systems samodzielnie prowadzi cały proces – od analizy, przez projekt i integracje, po montaż, uruchomienie i serwis, opierając się na własnym oprogramowaniu i sprzęcie. Roger, Satel oraz Nedap w większym stopniu polegają na sieci partnerów, natomiast w modelu integratorskim za cały projekt odpowiada jedna firma, korzystająca z produktów różnych producentów.

Chmura, on-premise czy oba modele?

Warto sprawdzić, w jakim wariancie dostępny jest system:

• lokalnie, jako rozwiązanie on-premise,
• w modelu chmurowym / ACaaS,
• w obu wariantach lub jako architektura hybrydowa.

Istotne jest odróżnienie prawdziwego rozwiązania chmurowego od systemu lokalnego z jedynie dodaną opcją zdalnego dostępu.

Model wdrożenia ma też przełożenie na koszt kontroli dostępu. Przy rozwiązaniu lokalnym trzeba doliczyć m.in. serwer, środowisko systemowe, administrację i aktualizacje, natomiast w modelu chmurowym część tych wydatków zawiera się już w opłacie abonamentowej za usługę.

Jak szeroki jest ekosystem integracji?

Współczesny system KD powinien współgrać z pozostałą infrastrukturą IT. Warto sprawdzić integracje z systemami HR i RCP, Active Directory (Entra ID), monitoringiem CCTV, systemami BMS, instalacjami SSWiN oraz systemami ERP realizowane za pomocą otwartego API.

Jak system zachowuje się przy awarii?

• zdolność kontrolerów do pracy lokalnej bez połączenia z serwerem,
• buforowanie zdarzeń,
• synchronizacja danych po przywróceniu komunikacji,
• dostępność scenariuszy awaryjnych.

W architekturze chmurowej awaria jednego z modułów powoduje automatyczne przełączenie na jego kopię zapasową, co zapewnia ciągłość działania i wysoką dostępność usługi.

Oceniając system, warto zweryfikować mechanizmy kontroli uprawnień, rejestrowania zdarzeń, zabezpieczenia komunikacji, sposób aktualizacji oraz zarządzanie poszczególnymi komponentami przez cały cykl życia rozwiązania. W podmiotach objętych regulacjami NIS2/KSC lub CER dodatkowego znaczenia nabierają audytowalność procesów i przejrzystość łańcucha dostaw.

Kolejnym kryterium może być posiadanie koncesji MSWiA na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia realizowanych w formie zabezpieczenia technicznego, obejmującej instalowanie, konserwację i naprawę systemów zabezpieczeń technicznych. Taką koncesję posiada m.in. Unicard Systems.

Jaki system kontroli dostępu wybrać w zależności od potrzeb?

Decyzja o wyborze konkretnego modelu powinna wynikać przede wszystkim ze specyfiki organizacji, jej infrastruktury oraz wymagań bezpieczeństwa.

• Jeśli zależy Ci na jednym dostawcy zarówno technologii, jak i wdrożenia – szukaj producenta, który rozwija własne oprogramowanie i urządzenia oraz samodzielnie prowadzi projekt i serwis.
• Jeśli liczy się swoboda w doborze sprzętu różnych producentów – większą elastyczność zapewni model integratorski lub platforma otwarta na współpracę z wieloma dostawcami.
• Jeśli organizacja działa w wielu lokalizacjach – porównaj możliwości centralnego zarządzania, architekturę systemu, skalę wdrożeń oraz zachowanie systemu przy utracie łączności.
• Jeśli organizacja podlega regulacjom NIS2/KSC lub CER – zwróć szczególną uwagę na bezpieczeństwo komunikacji, audytowalność zdarzeń, zarządzanie uprawnieniami, aktualizacje oraz łańcuch dostaw.
• Jeśli chcesz ograniczyć własną infrastrukturę IT – sprawdź, czy dostawca proponuje faktyczny model cloud/ACaaS, a nie tylko zdalny dostęp do systemu lokalnego.
• Jeśli zależy Ci na wysokiej dostępności i ciągłości działania – zweryfikuj, jak system radzi sobie z awarią poszczególnych elementów; rozwiązania chmurowe mogą korzystać z mechanizmów redundancji i automatycznego przełączania usług.
• Jeśli ważna jest szybka możliwość odtworzenia danych – sprawdź sposób wykonywania kopii zapasowych, częstotliwość backupów oraz okres retencji. System impero 360 dysponuje automatycznym mechanizmem tworzenia kopii baz danych, który pozwala odtworzyć spójny stan systemu do wybranego momentu z dokładnością do 1 minuty z ostatnich co najmniej 7 dni, bez konieczności angażowania administratorów po stronie klienta.

Jako przykład dostawcy łączącego własną technologię z bezpośrednią realizacją wdrożeń wskazać można Unicard Systems. Taki model może sprawdzić się zarówno przy projektach integracyjnych i wielolokalizacyjnych, jak i w rozwiązaniach chmurowych czy środowiskach o podwyższonych wymaganiach bezpieczeństwa.