Symulator w przeglądarce pokazuje, jak wyglądałby świat przy wolniejszym świetle

Na co dzień nie mamy szans zauważyć, jak działają prawa fizyki związane z prędkością światła - ta wynosi aż 300 000 kilometrów na sekundę, więc ludzkie oko nie rejestruje pędzących fotonów, a efekty takie jak dylatacja czasu czy deformacja przestrzeni pozostają dla nas czystą teorią. Dlatego szczególna teoria względności Alberta Einsteina kojarzy się wielu osobom głównie z niezrozumiałymi wzorami z tablicy, a nie z czymś, co da się realnie poczuć czy zobaczyć. Bez różnicy, czy stoimy nieruchomo, biegniemy, czy siedzimy w samolocie - z naszego punktu widzenia światło zawsze po prostu jest, bez żadnego zauważalnego ruchu.

Symulator, który pokazuje świat oczami kogoś dogania… światło

Pytanie, co by się stało, gdyby światło poruszało się w tempie spokojnego marszu, zainspirowało Dmitry'ego Branta do stworzenia projektu Relativity Park. Jest to w pełni trójwymiarowa aplikacja działająca wprost w przeglądarce internetowej - nie trzeba niczego instalować, płacić czy logować się, wystarczy wejść na odpowiednią stronę. Wirtualna przestrzeń przypomina park rozrywki z diabelskim młynem, karuzelą i geometrycznymi instalacjami, a jej wyjątkowość polega na jednym szczególe: światło porusza się tam z prędkością zaledwie 5 kilometrów na godzinę. Użytkownik może chodzić po parku i osiągać tempo zwykłego spaceru, czyli teoretycznie dogonić światło - co w realnym świecie jest oczywiście fizycznie niewykonalne. Już przy prędkości 2-3 km/h otoczenie zaczyna się zmieniać w sposób trudny do przewidzenia.

• Świat nabiera niebieskiego odcienia - relatywistyczny efekt Dopplera skraca długość fal świetlnych przed idącym obserwatorem, więc widok przed nim staje się coraz bardziej niebieski, a przy wyższych prędkościach przechodzi w ultrafiolet.
• Przestrzeń wygląda, jakby się wykrzywiała - to skutek aberracji światła oraz różnic w czasie docierania fotonów do oka, co powoduje nienaturalne odkształcenia otaczającego krajobrazu i wywołuje wrażenie psychodelicznej deformacji.
• Pojawia się tunelowe oślepienie - przy prędkości bliskiej 4,9 km/h, czyli praktycznie równej prędkości światła w tym symulatorze, dochodzi do relatywistycznego ogniskowania (relativistic beaming). Prawie cały napływający światło skupia się w jednym, bardzo jasnym punkcie na środku ekranu, a resztę pola widzenia ogarnia mrok.

Sam koncept, jak i sposób jego realizacji, zasługują na duże uznanie - projekt nie zasypuje odbiorcy naukowym słownictwem zrozumiałym tylko dla fizyków, lecz pozwala samodzielnie zobaczyć skutki mechanizmów, które opisał Einstein, a których nie da się zaobserwować nawet w najbardziej zaawansowanych laboratoriach na Ziemi. Relativity Park daje też możliwość manipulowania ustawieniami za pomocą suwaków, dzięki czemu można modyfikować widoczne efekty oraz samą wartość prędkości światła w symulacji. Szczególnie interesującym elementem, niezależnie od samej grafiki, jest licznik odmierzający czas obserwatora oraz odrębny licznik czasu całego otoczenia. To dobrze ilustruje zjawisko dylatacji czasu, czyli fakt, że tempo jego płynięcia nie jest jednakowe we wszystkich układach - im szybciej coś się przemieszcza względem drugiego obiektu, tym wolniej płynie dla niego czas, a szybciej dla tego drugiego. Ciekawym, choć fabularnym, obrazowym przedstawieniem tego zjawiska jest film "Interstellar".