LOT łączy loty z pociągami, ale Polski na liście brak

Polskie Linie Lotnicze LOT wprowadziły nową funkcję o nazwie Fly&Rail, dzięki której w jednej rezerwacji można połączyć bilet lotniczy z przejazdem pociągiem. Przewoźnik podkreśla, że rozwiązanie ma ułatwić podróż tym, którzy dojeżdżają na lotnisko koleją albo kontynuują nią trasę po wylądowaniu.

Chcemy, aby pasażerowie mogli planować podróż w sposób coraz bardziej kompleksowy, uwzględniający nie tylko sam lot, ale również dalszą drogę do celu. Połączenie transportu lotniczego i kolejowego zwiększa dostępność wielu miejsc i daje podróżnym większą elastyczność. LOT Fly&Rail to pierwszy krok w rozwoju oferty intermodalnej PLL LOT

Robert Ludera, członek zarządu PLL LOT ds. handlowych

Na start usługa obejmuje jednak wyłącznie dwa kraje - Szwecję i Szwajcarię. Łącznie pasażerowie zyskali dostęp do 33 stacji kolejowych: 18 szwajcarskich i 15 szwedzkich. Od razu nasuwa się pytanie, dlaczego nie uwzględniono Polski, skoro współpraca LOT-u z PKP Intercity wydawałaby się logicznym krokiem.

Pierwszy powód jest prozaiczny - PKP Intercity rzadko dociera na polskie lotniska

Bezpośrednie połączenie kolejowe na lotnisko istnieje między innymi w Warszawie (lotnisko Chopina), Krakowie i Gdańsku, jednak obsługują je lokalni przewoźnicy, nie PKP Intercity. Osoby z innych regionów muszą się przesiadać na głównych dworcach i kontynuować podróż miejskimi składami.

Wyjątkiem są Katowice, gdzie na stacji Pyrzowice Lotnisko, oddalonej o 500 metrów od terminalu, zatrzymują się pociągi dalekobieżne PKP Intercity. Mimo to ich liczba jest znacznie mniejsza niż połączeń Kolei Śląskich, które gwarantują regularny rozkład jazdy. W Krakowie podobną funkcję pełnią Koleje Małopolskie, a w Warszawie - SKM i Koleje Mazowieckie.

W 2019 roku na lotnisko Chopina dojeżdżały pociągi PKP Intercity z Łodzi, ale połączenie przetrwało bardzo krótko. Uruchomiono je w grudniu 2019 roku jako zapowiedź obiecującej współpracy z LOT-em.

W grudniu zacznie kursować 6 par pociągów relacji Łódź – Warszawa Lotnisko Chopina, które będą skorelowane z rozkładem lotów Polskich Linii Lotniczych LOT. Połączenia będą obsługiwane nowoczesnymi składami zespolonymi PesaDART. W ten sposób PKP Intercity odpowie na potrzeby pasażerów lotniczych, a także zapewni dowozy i odwozy z pracy z obszaru stacji Warszawa Służewiec, obok której znajduje się biznesowe centrum Warszawy

PKP Intercity

Plany pokrzyżowała pandemia - w marcu 2020 roku ruch kolejowy w tej formie zamarł, a po powrocie do normalności przewoźnik nie zdecydował się wznowić trasy Łódź-lotnisko Chopina. Do dziś nie ma zapowiedzi przywrócenia tego połączenia.

Sprzeczne interesy

Choć to pandemia ostatecznie zakończyła projekt, pomysł budził kontrowersje jeszcze przed startem. Prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski już w 2019 roku ostrzegał, że takie rozwiązanie pogorszy obsługę transportową lotniska i Służewca Przemysłowego.

Zamierzenia Ministerstwa Infrastruktury i PKP Intercity są tak naprawdę sprzeczne z interesem Lotniska Chopina i Warszawy. Zrealizowanie tej zapowiedzi będzie miało swoje reperkusje nie tylko dla tysięcy podróżnych, ale też i Warszawiaków korzystających z przystanku kolejowego Warszawa Służewiec, dojeżdżających codziennie do pracy

Rafał Trzaskowski

Prezydent stolicy podkreślał ograniczoną przepustowość linii lotniskowej, ostrzegając, że wprowadzenie na nią pociągów dalekobieżnych odbyłoby się kosztem połączeń aglomeracyjnych. Jego zdaniem taki ruch byłby też niezgodny z porozumieniem zawartym między ministerstwem a miastem w 2006 roku.

Naszym zdaniem nie może być tak, że na lotnisko będzie wjeżdżał każdy kto chce i kiedy chce, bo zamiast czytelnej oferty będzie bałagan, a w efekcie pasażerowie odwrócą się od kolei. Dotychczas było to przedmiotem ustaleń na szczeblu organizatorów oraz przewoźników i każdy z reguły akceptował swoją rolę w systemie

Rafał Trzaskowski

Brak bezpośrednich tras do większości lotnisk niekoniecznie musi być przeszkodą

Pasażerów brak bezpośrednich linii kolejowych na lotniska raczej nie zniechęca - i tak docierają z przesiadką na główne dworce, skąd jadą dalej w głąb kraju. Nic nie stałoby na przeszkodzie, poza brakiem porozumienia między przewoźnikami, by LOT umożliwił rezerwację pociągów z Warszawy Zachodniej, Centralnej czy Wschodniej, z Krakowa Głównego, a nawet z Wrocławia, Poznania czy Łodzi, mimo że bezpośrednich tras kolejowych na te lotniska nie ma. Wyeliminowanie etapu przesiadkowego mogłoby znacząco uprościć podróż.

Na razie jednak tego typu rozwiązania w Polsce zabrakło, w przeciwieństwie do pasażerów planujących trasy w Szwecji i Szwajcarii.

Pomysły na taką współpracę pojawiały się już wcześniej. W 2017 roku connections między LOT-em a PKP Intercity postulował ówczesny minister infrastruktury i budownictwa Andrzej Adamczyk.

Jestem przekonany, w takim duchu (...) moi pracownicy rozmawiają z szefami PKP Intercity czy też LOT-u, że dobrze ułożona współpraca to niewątpliwie efekt synergii, to rozwiązania korzystne przede wszystkim dla klienta, dla podróżnika, dla tego, kto korzysta z LOT-u, dla tego, kto korzysta z linii lotniczych czy z oferty PKP Intercity

Andrzej Adamczyk, cytowany przez PAP

Minister wyrażał przekonanie, że tam, gdzie to możliwe, obaj przewoźnicy powinni ze sobą współdziałać.

Tego przede wszystkim oczekuję od PKP Intercity, bo przypomnę, że Polskie Linie Lotnicze LOT nadzorowane są przez resort infrastruktury. Ale nie ma polski resortowej, jest polski interes narodowy i interes podróżnego i on zwycięży

Andrzej Adamczyk

Temat wrócił dwa lata później, w 2019 roku, kiedy przedstawicielka LOT-u mówiła o planach rozwoju oferty.

Dążymy do tego, aby zapewnić pasażerom jak najlepszą ofertę przewozową. Chcemy zaproponować dogodne połączenia, które pozwolą korzystającym z Lotniska Chopina na komfortową podróż do wybranego przez nich miejsca docelowego. Dlatego nie wykluczamy w przyszłości kolejnych połączeń kolejowych z innymi miastami w Polsce. Pracujemy nad rozwiązaniami, które w przyszłości poprawią jakość podróży pasażera np. poprzez wprowadzenie wspólnego biletu lotniczo-kolejowego

Aleksandra Dąbkowska, biuro prasowe LOT, w rozmowie z "Rynkiem Lotniczym"

Już wtedy jednak zastrzegano, że realne wdrożenie takiego rozwiązania będzie możliwe dopiero po otwarciu CPK, kiedy infrastruktura transportowa w Polsce przejdzie niezbędną modernizację i rozbudowę.

LOT odwołuje się dziś do Portu Polska, czyli dawnego CPK

Nowa usługa Fly&Rail działa obecnie jedynie w Szwecji i Szwajcarii, ale w komunikacie prasowym linia zapowiada jej sukcesywne rozszerzanie o kolejne połączenia. Przewoźnik zaznacza, że znaczenie oferty intermodalnej będzie rosło także w kontekście planowanego uruchomienia Portu Polska, gdzie integracja transportu lotniczego i kolejowego ma odgrywać strategiczną rolę - jak podkreślał Robert Ludera, członek zarządu PLL LOT ds. handlowych.

W dłuższej perspektywie lepsza integracja transportu kolejowego i lotniczego może zwiększać dostępność głównych węzłów komunikacyjnych dla pasażerów z różnych regionów kraju, wspierając tym samym rozwój siatki połączeń PLL LOT. To również ważny kierunek budowania sprawnego i konkurencyjnego systemu transportowego w Polsce

PLL LOT

Mija kolejny rok, a realna współpraca kolei i lotnictwa w Polsce wciąż pozostaje projektem na przyszłość. Pocieszeniem może być to, że na horyzoncie pojawił się w miarę konkretny termin - start Portu Polska.

Mimo braku współpracy z LOT-em kolej i lotniska zbliżyły się do siebie

Urząd Transportu Kolejowego zauważa, że dojazd koleją na lotnisko staje się coraz bardziej dostępny i popularny. Z analiz wynika, że w 2024 roku aż 9 z 15 polskich portów lotniczych miało połączenie kolejowe, a liczba korzystających z tej opcji pasażerów systematycznie rosła.

W ostatnich latach mamy do czynienia z dynamicznym rozwojem kolejowych połączeń do największych lotnisk w Polsce, jak również uruchamianiem nowych stacji przy regionalnych portach. Tendencje te przekładają się na wyraźny wzrost liczby pasażerów korzystających z kolei w podróżach lotniczych oraz na coraz większą rolę tego środka transportu w funkcjonowaniu nowoczesnych węzłów komunikacyjnych

dr inż. Ignacy Góra, Prezes Urzędu Transportu Kolejowego

Statystyki za 2024 rok pokazują, że najpopularniejsze było połączenie kolejowe do lotniska Kraków-Balice, z którego codziennie korzystało średnio 6,9 tys. osób, czyli niemal co piąty pasażer lotniska. Na jeden pociąg przypadało tam aż 98 pasażerów, co czyni tę trasę najefektywniejszą w kraju.

W Warszawie połączenie na lotnisko Chopina funkcjonuje jako część miejskiego systemu transportowego - bilet kosztuje 4,40 zł, a dojazd z centrum zajmuje 20-25 minut. W 2024 roku korzystało z tej trasy średnio 3,2 tys. pasażerów dziennie.

Stacja Gdańsk Port Lotniczy, włączona w sieć Pomorskiej Kolei Metropolitarnej, obsługiwała w 2024 roku około 3,1 tys. osób dziennie, a efektywność tego połączenia wyraźnie wzrosła między 2019 a 2024 rokiem - z 21 do 31 pasażerów na pociąg, jak podaje UTK.

Za kilka lat bezpośredni dojazd koleją zyska też lotnisko w Modlinie. W tym roku ogłoszono przetarg na budowę linii kolejowej do Mazowieckiego Portu Lotniczego Warszawa-Modlin, która ma powstać do końca 2029 roku i połączy ze sobą oba warszawskie lotniska.