Dwa wynalazki młodych inżynierów zwyciężyły w Konkursie Nagroda Jamesa Dysona 2026

Tegoroczna odsłona konkursu pobiła wszelkie rekordy pod względem liczby nadesłanych pomysłów. Młodzi konstruktorzy przesłali łącznie 2294 projekty, a zgłoszenia napłynęły z aż 28 krajów i regionów świata.

Spośród tej ogromnej puli jury wyłoniło dwóch zwycięzców. Laureaci Konkursu Nagroda Jamesa Dysona 2026 zgarnęli po 30 tys. funtów nagrody za swoje wynalazki.

Sentinel - zwycięzca w kategorii zrównoważonego rozwoju

Pierwszym z nagrodzonych projektów jest Sentinel - czujnik pozwalający wykryć uszkodzenia konstrukcyjne w budynkach. Jego twórcą jest Aldrei Ong, inżynier budownictwa po De La Salle University. Urządzenie ma pomagać w identyfikacji groźnych pęknięć powstałych po trzęsieniach ziemi i wskazywać obiekty, którym grozi zawalenie.

Sentinel wykonany jest z betonu o właściwościach samoczujnikowych, zawierającego materiały przewodzące, które umożliwiają przepływ prądu elektrycznego przez element. Gdy w betonie pojawiają się pęknięcia lub inne uszkodzenia, zmienia się jego rezystancja elektryczna, co stanowi mierzalny sygnał potencjalnego uszkodzenia konstrukcji. Wbudowane elektrody łączą każdy czujnik z niewielkim modułem elektronicznym, który monitoruje te zmiany i porównuje je z wartościami początkowymi. W przypadku wykrycia istotnej zmiany dane są przesyłane bezprzewodowo do internetowego panelu monitorowania, umożliwiając inżynierom zdalną i bieżącą ocenę stanu technicznego budynku

James Dyson zwrócił uwagę, że Aldrei w swoim projekcie w pomysłowy sposób przekształcił element powszechnie stosowany w budownictwie w niedrogi czujnik wykrywający pęknięcia i dający wczesne ostrzeżenie o uszkodzeniach.

To niezwykle innowacyjne rozwiązanie, które pozwala wykrywać problemy, zanim doprowadzą do kosztownych konsekwencji, a co ważniejsze - może zapobiec sytuacjom, w których ludzie mieszkają lub pracują w budynkach zagrożonych zawaleniem

James Dyson, założyciel firmy Dyson

Projekt od samego początku zakładał niski koszt, tak by można było go wdrażać na dużą skalę. Ponieważ czujnik bazuje na elemencie typowym dla konstrukcji żelbetowych, Sentinel da się montować już w trakcie budowy, bez potrzeby dodawania dodatkowych elementów konstrukcyjnych.

Czujniki trafiły już do jednego z budynków na Filipinach, gdzie są sprawdzane w realnych warunkach eksploatacyjnych.

Rumble Rims - zwycięzca w kategorii medycznej

Drugim nagrodzonym rozwiązaniem jest Rumble Rims, stworzony przez Radhikę Saran, Cleo Pontone i Sophię DeVito z Uniwersytetu Harvarda. Wynalazek ma chronić sportowców przed pogłębianiem urazów mózgu, do których dochodzi, gdy wstrząśnienie mózgu pozostaje niewykryte. Tani zestaw nagłowny opiera się na technologii śledzenia ruchu gałek ocznych w podczerwieni, co umożliwia szybkie badanie przesiewowe bezpośrednio przy boisku i podejmowanie bardziej świadomych decyzji o tym, czy zawodnik może wrócić do gry.

Autorki projektu zwracają uwagę, że wstrząśnienia mózgu w sporcie młodzieżowym bywają traktowane niemal jak codzienność, mimo ich długofalowych konsekwencji neurologicznych. Ich zdaniem możliwe jest jednak tworzenie narzędzi, które realnie zwiększają bezpieczeństwo i chronią zdrowie młodych sportowców. Zespół liczy, że nagroda pozwoli rozwinąć projekt i przeprowadzić testy pilotażowe, dzięki którym Rumble Rims trafi na każde boisko sportowe.

Tegoroczni międzynarodowi zwycięzcy, Sentinel i Rumble Rims, odpowiadają na poważne zagrożenia dla życia i zdrowia, proponując niezwykle proste rozwiązania. Ich wynalazki mogą ratować życie – i właśnie takie odważne myślenie chciałem wspierać, gdy 21 lat temu powołałem do życia Konkurs Nagroda Jamesa Dysona. Oba projekty w pełni zasługują na to wyróżnienie

James Dyson

Na przestrzeni dwudziestu jeden lat istnienia konkursu rozdano już ponad 400 nagród, a ich łączna wartość przekroczyła 1,5 mln funtów.