Womafreesm rusza z audytem dyskryminacji wiekowej w rekrutacji – szuka agencji z pięciu krajów

Ogłoszenia o pracę rzadko zdradzają, w jakim wieku i jakiej płci kandydata faktycznie szuka pracodawca. Takie oczekiwania krążą za kulisami procesu rekrutacyjnego – w briefach, telefonicznych ustaleniach czy komentarzach do shortlist – i nigdy nie trafiają do żadnego publicznego dokumentu. Projekt Audyt 45-64 wychodzi z założenia, że to właśnie agencje rekrutacyjne mają jako jedyne codzienny wgląd w tę niewidoczną warstwę rynku pracy. Badanie zbiera ich opinie w postaci zagregowanej i w pełni zanonimizowanej, bez danych kandydatów, nazw klientów czy cytowania konkretnych briefów.

Na czym polega udział agencji?

Do wzięcia udziału wystarczy jeden rekruter, który w minionym roku obsługiwał klientów korporacyjnych. Wypełnienie kwestionariusza zajmuje mniej więcej dziewięć minut i obejmuje dwadzieścia pytań – w większości jednoklikowych, bez miejsca na opisowe komentarze dotyczące konkretnego pracodawcy. Zadaniem rekrutera jest porównanie profili kandydatów identycznych pod każdym względem poza wiekiem i płcią oraz wskazanie, jak potraktowałby ich rynek, na którym działa. Ankieta pyta też, które typowe sformułowania stosowane w branży są rekruterowi znane, a także jak systemy sztucznej inteligencji wykorzystywane w jego własnym procesie selekcji reagują na te same profile. Badacze osobno analizują kobiety w przedziale 45-54 i 55-64 lata, zestawiając je z profilami mężczyzn w tym samym wieku, co ma pozwolić rozdzielić wpływ wieku od wpływu płci. Dla chętnych przewidziano dodatkowo nieobowiązkową, 40-minutową rozmowę. Równolegle prowadzony jest odrębny eksperyment sprawdzający, czy ocena wygenerowana przez sztuczną inteligencję zmienia decyzję rekrutera stojącego przed tymi samymi kandydatami.

Co agencja dostaje w zamian?

Zaraz po wypełnieniu ankiety uczestnik otrzymuje przewodnik opisujący, o co klienci mogą pytać w kontekście wieku i płci w rekrutacji – wraz z terminami, orzecznictwem i sformułowaniami, które już kosztowały pracodawców realne konsekwencje. Sześć tygodni przed publikacją wyników agencja dostaje gotową stronę z danymi dla swojego rynku, opatrzoną jej nazwą, którą może swobodnie opublikować jako własny materiał. Dochodzi do tego zestawienie wyników z rynkami pozostałych czterech krajów objętych badaniem oraz jednostronicowy dokument na papierze firmowym Womafreesm, przydatny przy ofertach i przetargach. Agencja może też zostać wymieniona jako współautor modułu rekrutacyjnego w opublikowanym raporcie – z nazwą lub anonimowo, zależnie od własnego wyboru.

Jakie są gwarancje?

Organizatorzy zapewniają, że publikowane będą wyłącznie dane zbiorcze i zanonimizowane. Żaden wskaźnik nie zostanie ujawniony, jeśli opiera się na odpowiedziach mniej niż pięciu agencji. Partnerzy badania nie mają wpływu na jego metodologię, analizę ani publikacje, a każda agencja może zrezygnować z udziału w dowolnym momencie bez podawania przyczyn.

Dlaczego badanie prowadzone jest właśnie teraz?

Od 2 grudnia 2027 roku, zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2026/1744, zaczną obowiązywać przepisy EU AI Act dotyczące systemów wysokiego ryzyka wykorzystywanych w rekrutacji i zarządzaniu pracownikami. Oznacza to, że klienci korporacyjni będą coraz częściej pytać agencje, w jaki sposób dokumentują brak uprzedzeń wiekowych i płciowych w procesach selekcji. Audyt 45-64 ma stworzyć bazę dowodową, na którą agencje będą mogły się powołać. Dwa pilotaże, które posłużyły do kalibracji narzędzia badawczego, zostały już przeprowadzone w pięciu krajach i pięciu językach. Badanie główne zostanie prerejestrowane jeszcze przed rozpoczęciem zbierania danych i dopuszcza każdy możliwy wynik, łącznie z wynikiem zerowym. Pierwszy raport krajowy ma się ukazać w grudniu 2026 roku.

Jak zgłosić udział?

• polski: tally.so/r/XxaEQY
• angielski: tally.so/r/dWMlzK
• niemiecki: tally.so/r/J9PLoR
• hiszpański: tally.so/r/A7gx9z
• ukraiński: tally.so/r/D4Ggkb

Udział w badaniu jest bezpłatny i niczego nie zobowiązuje. Agencje działające poza pięcioma wymienionymi krajami mogą zgłosić się mailowo na adres marina@womafreesm.com, wpisując w temacie „Audit 45-64” – protokół badawczy zaprojektowano tak, by dało się go zastosować w dowolnym kraju i języku. Więcej informacji znajduje się na stronie womafreesm.com/research/women-45-64-marketing-recruitment-ai/.

Kim jest Womafreesm?

The World Organization of Women Nations Womafreesm Inc. określa się jako globalna infrastruktura wpływu kobiet oraz międzynarodowa organizacja non-profit. Jej celem jest przekształcanie doświadczeń kobiet w dane i dowody, które mogą stać się podstawą nowych przepisów, standardów i decyzji. Organizację założono w 2025 roku, a zarejestrowana jest w Stanach Zjednoczonych jako podmiot charytatywny 501(c)(3).

Głos liderki badania

Marina Sukhomlinova, Founder & President Womafreesm i osoba kierująca badaniem, tłumaczy motywację stojącą za projektem w ten sposób:

Ogłoszenie o pracę to wersja grzeczna. Prawdziwe wymaganie żyje w briefie i w rozmowie telefonicznej, a jedynymi, którzy słyszą je codziennie, są rekruterzy. Nie audytujemy agencji. Prosimy je, by były świadkiem.

Marina Sukhomlinova, Founder & President Womafreesm