Sejm powołuje nowego strażnika sztucznej inteligencji z uprawnieniami do kontroli i kar

Izba niższa polskiego parlamentu wzięła się za zmiany prawne, które mają otworzyć drogę do powstania Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, w skrócie KRiBSI. Instytucja ta ma pełnić funkcję krajowego nadzorcy w obszarze części regulacji unijnego AI Act, spajając w jednym miejscu zadania kontrolne, uprawnienia do wymierzania sankcji oraz pomoc dla przedsiębiorstw tworzących rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji.

Jak przekazał marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty, podczas trwającego właśnie posiedzenia posłowie zajmą się nowelizacją regulaminu izby, co pozwoli następnie przystąpić do wyboru osoby stojącej na czele Komisji. Samo głosowanie w tej sprawie mogłoby zostać przeprowadzone na najbliższym kolejnym posiedzeniu, wyznaczonym na dni 15-18 września.

To jest sprawa, która będzie jedną z najważniejszych rzeczy w najbliższym czasie dla państwa polskiego, która będzie kształtowała funkcjonowanie i umysłów, i instytucji państwowych, i instytucji prywatnych

Włodzimierz Czarzasty, marszałek Sejmu

Marszałek podkreślił także, jak silnie sztuczna inteligencja odbije się na sytuacji na rynku pracy, apelując o odpowiedzialne przygotowanie państwa do przemian, jakie niesie za sobą rozwój tej technologii.

Nowy regulator dla rynku AI

Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji ma stać się jednym z kluczowych elementów krajowej architektury wdrażania AI Act. Wśród jej zadań znajdą się prowadzenie postępowań administracyjnych i czynności kontrolnych, wydawanie decyzji administracyjnych, a także karanie podmiotów, które naruszą przepisy dotyczące sztucznej inteligencji. Do jej obowiązków należeć będzie też koordynowanie nadzoru nad systemami AI działającymi na terenie kraju.

Z perspektywy branży technologicznej istotne będą nie tylko funkcje kontrolne nowej instytucji. KRiBSI ma bowiem stymulować rozwój rynku, wspierać badania naukowe oraz promować praktyczne zastosowania AI. Jednym z narzędzi mających temu służyć będą darmowe piaskownice regulacyjne - przestrzenie, w których firmy, zwłaszcza z sektora MŚP, będą mogły w bezpiecznych, kontrolowanych warunkach sprawdzać swoje rozwiązania AI.

Komisja zajmie się również edukacją i informowaniem rynku, a także formułowaniem opinii na temat stosowania AI Act. W efekcie może stać się istotnym punktem odniesienia dla firm, które muszą przekładać unijne regulacje na konkretne działania biznesowe i technologiczne.

W Komisji także UOKiK, UKE i KNF

Osobę kierującą KRiBSI wybierze Sejm, za zgodą Senatu, na kadencję trwającą pięć lat. W działaniach Komisji mają brać udział także przedstawiciele UOKiK, UKE, KNF oraz KRRiT.

Taki dobór instytucji ma pozwolić na połączenie wiedzy i kompetencji z różnych sektorów gospodarki, w których sztuczna inteligencja jest już obecna - od usług cyfrowych przez telekomunikację po sektor finansowy i media. To zarazem oznacza konieczność ścisłej koordynacji nadzoru nad AI z już funkcjonującymi systemami regulacyjnymi.

Regulacje i rozwój rynku w jednym organie

Zestaw kompetencji przewidzianych dla KRiBSI wskazuje, że jej rola nie sprowadza się wyłącznie do egzekwowania prawa. Komisja ma równolegle działać na rzecz konkurencyjności polskiej gospodarki, rozwoju badań naukowych oraz budowy krajowego ekosystemu sztucznej inteligencji. Przewidziano także współpracę z zagranicznymi organami nadzoru, instytucjami unijnymi i organizacjami międzynarodowymi. Do jej zadań dołączy również opiniowanie projektów przepisów i dokumentów rządowych dotyczących AI.

Dla rynku istotne będzie, jak w codziennej praktyce zostaną wyważone funkcje kontrolne i wspierające przedsiębiorców. Dobrze działający regulator nie powinien ograniczać się do reagowania na naruszenia AI Act, lecz także zmniejszać niepewność regulacyjną, która może hamować wdrażanie nowych technologii przez firmy. Piaskownice regulacyjne, aktywność edukacyjna oraz oficjalne interpretacje przepisów mogą okazać się równie ważne jak same uprawnienia do nakładania sankcji.

Źródło: ITwiz