Rząd przyjął projekt ustawy o systemach sztucznej inteligencji

Rada Ministrów zaakceptowała projekt ustawy, dzięki której unijne rozporządzenie o sztucznej inteligencji, znane jako AI Act, zostanie wdrożone do polskiego systemu prawnego. Teraz dokument skierowany zostanie do dalszego procedowania w Sejmie.

Przepisy ustawy o systemach sztucznej inteligencji wprowadzają procedury chroniące użytkowników, a równocześnie zapewniają bezpieczne warunki do rozwoju nowych technologii. Nowe prawo przyczyni się także do większego zrozumienia sztucznej inteligencji – po to, aby przestała być postrzegana jako zbiór niezrozumiałych algorytmów

Krzysztof Gawkowski, wicepremier, minister cyfryzacji

Ustawa o AI to przyspieszenie rozwoju sztucznej inteligencji godnej zaufania. Tworzymy piaskownice regulacyjne, w których przedsiębiorcy będą mogli testować swoje rozwiązania w przyjaznym środowisku i przy wsparciu ekspertów. Wprowadzamy elastyczne, nowoczesne przepisy – bez zbędnych formalności, za to z pełnym poszanowaniem bezpieczeństwa oraz praw użytkowników

Dariusz Standerski, wiceminister cyfryzacji

Powstanie Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji

Rolę krajowego nadzorcy odpowiedzialnego za egzekwowanie przepisów dotyczących AI przejmie nowo powołana Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI). Ma ona dać obywatelom oraz państwu realne narzędzia oddziaływania na sposób rozwijania i wykorzystywania systemów sztucznej inteligencji.

W ramach nadzoru nad stosowaniem przepisów Komisja będzie między innymi:

• prowadzić postępowania administracyjne
• wydawać decyzje
• nakładać sankcje administracyjne za naruszenie przepisów
• koordynować nadzór nad systemami sztucznej inteligencji w Polsce

Drugim filarem działalności KRiBSI ma być wzmacnianie konkurencyjności polskiej gospodarki oraz wspieranie badań naukowych i praktycznych zastosowań technologii AI.

Komisja odpowiadać będzie również za rozwój krajowego ekosystemu sztucznej inteligencji – w tym za tworzenie i prowadzenie piaskownic regulacyjnych oraz działania edukacyjne i informacyjne. Realizując te zadania, KRiBSI ma współpracować z zagranicznymi organami nadzoru rynku, instytucjami unijnymi i organizacjami międzynarodowymi.

Komisja będzie brała także udział w kształtowaniu polityk publicznych dotyczących AI, opiniując projekty aktów prawnych oraz dokumentów rządowych. Będzie też wydawać indywidualne opinie w sprawach związanych ze stosowaniem przepisów rozporządzenia AI Act.

Nowe prawa dla obywateli w związku z AI

1. Możliwość skarg i kontroli: obywatele zyskają realny wpływ na funkcjonowanie systemów sztucznej inteligencji i będą mogli zgłosić do KRiBSI skargę, jeśli uznają, że dany system AI zadziałał nieprawidłowo.
2. Ochrona praw obywatela: państwo uzyska instrumenty gwarantujące bezpieczeństwo obywateli w sytuacji, gdy technologia zacznie wymykać się spod kontroli. Nowe przepisy zakładają, że innowacyjność nie może odbywać się kosztem zdrowia, życia ani praw podstawowych człowieka – ustawa wprowadza mechanizmy pełniące rolę zabezpieczenia, tak by technologia pozostawała w służbie ludzi.
3. Jawność i dobre praktyki: każdy będzie mógł sprawdzić, jak dana organizacja postępuje z systemami AI, ponieważ decyzje Komisji wydawane na podstawie ustawy będą jawne i dostępne do wglądu.

Publicznie dostępny ma być również wykaz systemów sztucznej inteligencji, wobec których zapadły decyzje o nałożeniu kar za naruszenie przepisów.

Do 31 marca każdego roku KRiBSI będzie publikować zestawienie dobrych praktyk dotyczących wdrażania i wykorzystywania systemów AI przez firmy.

Społeczna Rada ds. SI jako organ opiniodawczo-doradczy KRiBSI

Kwestie nadzoru nad sztuczną inteligencją nie dotyczą wyłącznie specjalistów IT i administracji, lecz całego społeczeństwa. Z tego powodu ustawa przewiduje powołanie Społecznej Rady ds. Sztucznej Inteligencji, która będzie działać jako ciało opiniodawczo-doradcze przy KRiBSI i przez którą przechodzić będą kluczowe decyzje Komisji w obszarze AI. Ma to umożliwić uwzględnianie zróżnicowanych punktów widzenia oraz interesów społecznych i gospodarczych – co jest szczególnie istotne w tak szybko zmieniającej się dziedzinie. Wszystkie opinie Rady będą jawne i dostępne w internecie.

Nowe regulacje dają też Ministerstwu Cyfryzacji możliwość wspierania finansowo badań nad sztuczną inteligencją uwzględniającą polską specyfikę.

Zamiarem Polski nie jest wyłącznie import technologii z zagranicy, lecz również jej tworzenie na miejscu – w sposób etyczny i zgodny z najnowszymi standardami. Firmy budujące rozwiązania AI będą mogły korzystać z piaskownic regulacyjnych prowadzonych przez KRiBSI, uzyskując wsparcie w dostosowywaniu się do przepisów lub zgodę na odstępstwo od wybranych regulacji w zakresie niezbędnym do realizacji danego projektu.

Podmioty będą mogły również zwracać się do Komisji o wydanie indywidualnych opinii, zawierających wiążące stanowisko w konkretnej sprawie – co ma dać przedsiębiorcom i innym zainteresowanym pewność co do zgodności z prawem planowanych lub prowadzonych działań.

Nowe przepisy otwierają też drogę do dofinansowania przez Ministerstwo Cyfryzacji badań nad sztuczną inteligencją osadzoną w polskim kontekście.

Będziemy tworzyć technologię godną zaufania dzięki pracy polskich naukowców i przedsiębiorców, którzy będą wspierani przez państwo. Innowacje powstaną pod okiem ekspertów dbających o ich jakość

przedstawiciele Ministerstwa Cyfryzacji

Źródło: ITwiz