IDC: w 2026 roku AI zmieni sposób pracy w prawie połowie dużych firm

Z raportu IDC pod tytułem "FutureScape: Worldwide Future of Work 2026 Predictions" wynika jasny sygnał dla firm: agentowa AI nie zastąpi ludzi w roli współpracownika, lecz powinna funkcjonować jako element procesu, który człowiek projektuje, kontroluje i za który odpowiada.

Analitycy podkreślają, że o powodzeniu transformacji zdecyduje nie samo wdrożenie technologii, ale równoczesna zmiana ról, kompetencji, modeli zarządzania i sposobu mierzenia efektów. Traktowanie AI jedynie jako metody na ograniczenie kosztów ma być błędem strategicznym. Poniżej pięć kluczowych wniosków płynących z raportu.

1. Praca z systemami AI stanie się codziennością

Według prognoz IDC już w 2026 roku aż 40% stanowisk w firmach z listy Forbes Global 2000 będzie wymagać bieżącej współpracy z systemami lub agentami AI. Dotknie to nie tylko działów IT, ale również sprzedaży, obsługi klienta, finansów, HR, marketingu i operacji.

W Europie skala zmiany ma być jeszcze większa w przypadku nowych stanowisk – IDC szacuje, że około 70% nowo tworzonych ról będzie ukształtowanych przez AI, wymagając połączenia obsługi narzędzi z umiejętnościami czysto ludzkimi: rozwiązywaniem problemów, empatią, oceną sytuacji i wiedzą branżową.

2. Agent AI to instrument, nie członek zespołu

IDC odrzuca modne porównanie agenta AI do "współpracownika". W ocenie analityków jest to programowalne narzędzie – potrafi zautomatyzować powtarzalne czynności, analizować dane, śledzić wskaźniki i wspomagać podejmowanie decyzji, ale nie rozumie intencji, kontekstu firmy, jej wartości ani odpowiedzialności.

Ta sama prognoza dotycząca 40% stanowisk w firmach z rankingu Forbes Global 2000 pojawia się jako przypomnienie, że zmiana obejmie nie tylko informatyków, lecz całe zespoły biznesowe.

Z tego wynika praktyczny wniosek: organizacje powinny budować model human-led, AI-augmented, w którym:

• AI zajmuje się zadaniami rutynowymi, analitycznymi i związanymi z orkiestracją procesów,
• człowiek wyznacza cel, określa granice działania, weryfikuje efekt i bierze za niego odpowiedzialność,
• menedżerowie przebudowują cały przebieg pracy, a nie tylko dokładają narzędzia typu copilot do starych procesów,
• zespoły IT i deweloperzy odpowiadają za bezpieczeństwo, architekturę, zgodność i stabilność systemów.

3. Role i struktury firm ulegną przebudowie

Raport zakłada, że część zadań zniknie, a jednocześnie pojawią się zupełnie nowe funkcje. Najbardziej podatne na automatyzację są czynności rutynowe, typowe dla stanowisk juniorskich – podstawowa analiza danych, raportowanie statusów, prowadzenie dokumentacji czy powtarzalna obsługa procesów.

Z danych IDC wynika, że 66% przedsiębiorstw ogranicza rekrutację na stanowiska entry-level w związku z wdrażaniem AI, a 91% firm zgłasza zmianę zakresu ról lub ich częściową automatyzację.

Jednocześnie do 2027 roku aż 50% aplikacji korporacyjnych opartych na AI ma wymagać powstania nowych stanowisk lub jasno przypisanych odpowiedzialności w obszarach takich jak:

• governance AI,
• ryzyko i zgodność,
• audyt oraz rozliczalność decyzji,
• nadzór nad działaniem agentów,
• przekładanie wyników technologicznych na efekty biznesowe.

Nie chodzi więc o mechaniczne zastąpienie ludzi maszynami, lecz o przesunięcie wartości pracy – z wykonywania jednostkowych, powtarzalnych czynności w stronę projektowania procesów, kontroli jakości, podejmowania decyzji i budowania relacji.

4. Kompetencje, nie technologia, są głównym ograniczeniem

IDC wskazuje niedobór umiejętności jako największą przeszkodę w transformacji. Ponad 90% globalnych przedsiębiorstw ma w 2026 roku zmagać się z wyraźnymi brakami kompetencyjnymi, a luki związane z AI mogą kosztować gospodarkę światową nawet 5,5 bln USD utraconej wartości – przez opóźnienia, niewykorzystane przychody i problemy z jakością.

Ponownie pojawia się szacunek, że 70% nowych stanowisk w Europie będzie kształtowanych przez AI i wymagać będzie połączenia umiejętności technicznych z takimi cechami jak zdolność rozwiązywania problemów, empatia, ocena sytuacji i wiedza branżowa.

Dlatego firmy powinny inwestować nie tylko w szkolenia techniczne dla wąskiej grupy specjalistów, ale w powszechną AI literacy, która obejmuje między innymi:

• umiejętność formułowania zadań i promptów,
• krytyczne czytanie oraz weryfikację odpowiedzi generowanych przez AI,
• rozpoznawanie błędów, halucynacji i ryzyk,
• wiedzę, kiedy przerwać automatyzację, eskalować sprawę lub podjąć decyzję bez udziału AI,
• zdolność pracy w procesach, w których część zadań realizują agenci.

IDC zaznacza również, że same umiejętności techniczne nie będą wystarczające. Coraz większe znaczenie zyska osąd sytuacyjny, kreatywność, empatia, wiedza branżowa oraz umiejętność współpracy pomiędzy różnymi funkcjami w organizacji.

5. Governance AI i centra kompetencyjne

Autorzy raportu kładą duży nacisk na tworzenie AI/Agentic Centers of Excellence (CoE). Ich zadaniem nie jest samo testowanie modeli, lecz połączenie technologii, danych, zarządzania ryzykiem, HR, procesów biznesowych w jeden spójny model zarządzania. Dojrzałe centrum kompetencyjne powinno między innymi:

• wybierać przypadki użycia na podstawie wartości biznesowej i poziomu ryzyka,
• wyznaczać standardy dotyczące danych, bezpieczeństwa i zgodności,
• precyzować odpowiedzialność człowieka za decyzje podejmowane z udziałem AI,
• wspierać przebudowę stanowisk i procesów,
• mierzyć skutki wdrożeń i rozpowszechniać dobre praktyki.

Według IDC firmy z dojrzałym AI lub Agentic CoE mają aż o 20% wyższą zdolność do konkurowania pod względem innowacyjności, tempa działania i jakości oferowanych usług.

Raport przypomina też, że 66% przedsiębiorstw ogranicza rekrutację na stanowiska entry-level w miarę wdrażania AI, a 91% zgłasza zmianę lub częściową automatyzację ról.

Cztery priorytety dla liderów

Kluczowe przesłanie raportu dla osób zarządzających firmami można streścić w czterech punktach:

1. Przeprojektowanie pracy – zamiast automatyzować dotychczasowe procesy "jeden do jednego", trzeba dzielić zadania między ludzi i AI według odpowiedzialności i wartości, jaką generują.
2. Rozwój kompetencji – AI literacy musi obejmować całą organizację, a nie tylko zespoły data i IT.
3. Zaufane dane i kontrola – konieczne jest ustalenie jakości danych, uprawnień dostępu, monitoringu, audytowalności i procedur eskalacji.
4. Mierzenie współpracy człowieka z AI – ocenie powinna podlegać nie tylko liczba zautomatyzowanych zadań, ale jakość podejmowanych decyzji, doświadczenie pracownika, czas realizacji i efekt biznesowy.

IDC prognozuje, że firmy, które będą mierzyć i optymalizować współpracę człowieka z AI, zamiast koncentrować się wyłącznie na automatyzacji, mogą do końca dekady osiągnąć marże wyższe nawet o 15%.

Przyszłość pracy nie polega na 'zatrudnianiu agentów AI', lecz na świadomym przeprojektowaniu organizacji tak, aby AI zwiększała ludzką skuteczność przy jasnej odpowiedzialności, nowych kompetencjach i silnym governance

autorzy raportu IDC FutureScape