Google stawia na atom. 13 miliardów euro na infrastrukturę AI w Finlandii

Zawrotne sumy w wyścigu sztucznej inteligencji już dawno przestały budzić zdumienie – miliardy dolarów płynące na modele językowe, chipy GPU i serwerownie stały się codziennością branży. Tym razem jednak Google zaskoczył skalą deklaracji: firma ogłosiła, że w ciągu najbliższych dwóch lat zainwestuje w Finlandii co najmniej 13 mld euro, co samo koncern określa jako swoją największą jednorazową inwestycję na całym kontynencie europejskim.

Sztuczna inteligencja jest energożerna

Z komunikatu Google'a wynika, że pieniądze pójdą na budowę nowych centrów danych oraz towarzyszącej im infrastruktury w czterech lokalizacjach: Haminie, Kajaani, Muhos i Vaali. Realizacja projektów zaplanowana jest na lata 2027-2028.

Finlandia ma dziś kilka atutów, które w obecnych realiach są na wagę złota – relatywnie czystą energetykę, rozbudowaną sieć przesyłową oraz zimny klimat, ułatwiający schładzanie serwerów. Jeszcze niedawno o przyszłości technologii decydowała liczba dostępnych programistów, dziś liczy się raczej liczba dostępnych megawatów.

Koncern działa w tym kraju od ponad półtorej dekady. Historia zaczęła się w 2009 roku, kiedy Google kupił nieużywaną papiernię w Haminie i zamienił ją w jedno z bardziej nietypowych centrów danych na świecie – obiekt do chłodzenia serwerów korzysta z wody morskiej. Firma rozwija tam też instalację odzysku ciepła, która ma docelowo zaspokajać nawet 80 proc. rocznych potrzeb miejskiej sieci ciepłowniczej Haminy. W erze AI liczy się dosłownie każdy wat.

Google zapewnia, że projekt to nie tylko budowa serwerowni. Według przedstawionych przez firmę szacunków, w fazie budowy inwestycja ma podnosić fińskie PKB średnio o 3,6 mld euro rocznie i utrzymywać ponad 37 tys. miejsc pracy w całym kraju, z czego około 16 tys. bezpośrednio w budownictwie. Po oddaniu infrastruktury do użytku liczba wspieranych etatów ma spadać do około 7 tys. rocznie, przy czym średnie wynagrodzenia mają być wyższe od mediany płac w Finlandii o około 24 proc.

Prawdziwym rdzeniem ogłoszenia jest energetyka, nie serwery

Google poinformował o wydłużeniu współpracy z fińskim koncernem energetycznym Fortum – strony podpisały 22-letnią umowę, która ma zagwarantować dalsze działanie elektrowni jądrowej Loviisa. Obiekt ten odpowiada za około 10 proc. produkcji energii elektrycznej w Finlandii i daje pracę około 580 osobom. Bez programu wydłużającego jej żywotność, dalsze funkcjonowanie elektrowni po 2030 roku stałoby pod znakiem zapytania.

Obie firmy podpisały też memorandum dotyczące dalszej współpracy nad nowymi, bezemisyjnymi źródłami energii oraz wspólnej analizy modeli biznesowych, które mogłyby stać za budową kolejnych reaktorów jądrowych.

Kilka lat temu ciężko byłoby sobie wyobrazić firmę internetową angażującą się w podtrzymanie działania elektrowni atomowej – dziś to już praktycznie standard. Giganci AI zaczynają funkcjonować bardziej jak koncerny przemysłowe niż klasyczne firmy softwarowe, bo potrzebują nieprzerwanych dostaw energii przez całą dobę, a atom coraz częściej jawi się jako jedno z niewielu realnych rozwiązań tego problemu.

Energia jądrowa to jednak nie koniec listy. Google zapowiedział też nowe kontrakty na zakup energii z farm wiatrowych, dzięki którym łączna moc wspierana przez firmę wzrośnie do 629 MW. Powstanie także magazyn energii o mocy 94 MW w okolicach Kajaani, który ma zostać uruchomiony pod koniec 2027 roku.

W tle: europejska suwerenność cyfrowa

W komunikacie Google'a nieprzypadkowo wielokrotnie wraca temat cyfrowej niezależności Europy. Nowa infrastruktura ma zasilać usługi takie jak Gemini, Search, Maps i YouTube, ale zdaniem firmy pomoże też europejskim organizacjom budować własne rozwiązania AI. To istotny wątek dla naszego kontynentu, który wciąż wyraźnie odstaje od Stanów Zjednoczonych i Chin w tworzeniu globalnych modeli sztucznej inteligencji, jednocześnie coraz intensywniej inwestując w centra danych, sieci energetyczne i lokalne kompetencje technologiczne.

Nie jest przypadkiem, że Finlandia, Szwecja i Norwegia przyciągają dziś podobne projekty. Skandynawia łączy stabilność polityczną, relatywnie niskoemisyjną energetykę i klimat sprzyjający pracy serwerowni. W praktyce może to oznaczać, że część infrastrukturalnych fundamentów europejskiej AI powstanie właśnie w krajach nordyckich i nad Bałtykiem.

Coś więcej niż kolejna inwestycja

Można potraktować tę wiadomość jako jeszcze jeden rekordowy wydatek technologicznego giganta, ale w rzeczywistości to sygnał wskazujący, gdzie obecnie leży środek ciężkości rewolucji AI.

Do niedawna dyskusja o AI kręciła się wokół modeli językowych, chatbotów i nowych funkcji. Dziś coraz częściej trzeba schodzić kilka poziomów niżej – do elektrowni, sieci przesyłowych, magazynów energii i centrów danych, czyli fundamentów całego systemu.

13 mld euro, które Google przeznaczy na Finlandię, nie rozwiąże wszystkich bolączek związanych ze sztuczną inteligencją i nie sprawi, że Europa nagle dogoni USA w wyścigu o najbardziej zaawansowane modele. Pokazuje jednak coś istotnego: AI przestaje być kwestią czysto softwarową, a staje się przede wszystkim sprawą infrastruktury wykraczającej daleko poza same centra danych. A infrastruktura, w odróżnieniu od kolejnych trendów internetowych, zostaje z nami na dekady.