Gartner: co trzeci zwolniony przez AI pracownik wróci do pracy do 2029 roku

Firma analityczna Gartner prognozuje, że do 2029 roku przedsiębiorstwa odbudują aż 30% etatów zlikwidowanych wcześniej na skutek wdrożenia sztucznej inteligencji. Powodem ma być podejście do AI jako wyłącznie narzędzia oszczędnościowego, które w dłuższej perspektywie prowadzi do drenażu wiedzy i kompetencji wewnątrz organizacji. Analitycy zarysowali też cztery kierunki zmian, które ich zdaniem przesądzą o przyszłym kształcie relacji między ludźmi a AI w miejscu pracy: głębszą współpracę pracowników z technologią, przygotowanie kadr do nowych zadań, ochronę ludzkiego kontekstu decyzyjnego w procesach biznesowych oraz umiejętność czerpania z AI wartości w dłuższym horyzoncie czasowym.

Z analiz Gartnera wynika, że firmy nadal zbyt często sprowadzają zastosowanie AI do prostego cięcia kosztów zatrudnienia. Tak agresywne ograniczanie zespołów może jednak w przyszłości zablokować rozwój nowych produktów, utrudnić budowę modeli biznesowych czy wejście na kolejne rynki. Co więcej, odtworzenie zwolnionych stanowisk bywa kosztowniejsze niż ich utrzymanie – trzeba bowiem ponownie zapłacić za rekrutację, szkolenia i wdrożenie nowych osób.

Gdy kadra zarządzająca biznesem i IT spojrzy wstecz na wczesny etap ery AI, zda sobie sprawę, że ich największym błędem było przekonanie, iż celem jest automatyzacja pracy, podczas gdy prawdziwą szansą było wzmocnienie potencjału pracowników

Tori Paulman, wiceprezes i analityk w Gartner

Przewagę konkurencyjną zyskają ci liderzy IT i biznesu, którzy zbudują organizację kształtowaną przez AI – taką, w której wartość tej technologii rośnie dzięki przekształcaniu ról i umożliwianiu przepływom pracy przekraczania tradycyjnych granic, co zwiększa szybkość działań i eliminuje bariery operacyjne

Tori Paulman, wiceprezes i analityk w Gartner

Zamiast automatyzować kolejne zadania jedno po drugim, organizacje powinny wykorzystywać AI do przeorganizowania sposobu pracy – przesuwając ludzi z zadań o niskiej efektywności do nowych, bardziej wartościowych obszarów. Gartner nazywa tę strategię „talent remix”, czyli przemodelowaniem struktury talentów w firmie.

Cztery zmiany, które ukształtują relację człowieka z AI

1. Człowiek i AI jako cyfrowi partnerzy

Pierwszy z wymienianych trendów zakłada odejście od traktowania AI jako zamiennika pracownika na rzecz modelu partnerskiego. Sztuczna inteligencja ma wspierać ocenę sytuacji, kreatywność, przywództwo i procesy decyzyjne, przy czym ostateczna odpowiedzialność wciąż spoczywa na człowieku. Gartner wśród technologii napędzających ten kierunek wymienia cyfrowych partnerów AI, awatary AI pracowników, narzędzia do cyfrowego coachingu, cyfrowe bliźniaki pracowników oraz systemy rozpoznające emocje, określane jako Emotion AI.

2. Firmy muszą przygotować ludzi do współpracy z AI

Drugi obszar zmian koncentruje się na kompetencjach. Samo wdrożenie narzędzi opartych na AI niewiele da, jeśli zatrudnieni nie nauczą się z nich korzystać ani nie dostosują się do zmieniających się obowiązków. Organizacjom będą potrzebni ludzie gotowi do nieustannego uczenia się, współpracy między działami i działania w rolach, które przestają być sztywno zdefiniowane. Gartner podkreśla znaczenie rozwijania kompetencji AI, biegłości cyfrowej, zarządzania umiejętnościami wspieranego przez AI oraz analizowania stylów pracy. Zrozumienie możliwości i granic tej technologii powinno dotyczyć również zarządu.

3. AI nie może pozbawiać ludzi kontekstu

Trzeci trend odnosi się do zagrożenia utratą ludzkiego osądu, wiedzy instytucjonalnej oraz kontekstu, w jakim zapadają decyzje. Im więcej procesów przejmuje sztuczna inteligencja, tym istotniejsze staje się to, by ludzie rozumieli nie tylko przebieg danego zadania, lecz także jego cel. Gartner zaleca projektowanie systemów, które podnoszą jakość decyzji, gwarantują nadzór człowieka i chronią wiedzę zgromadzoną w organizacji. Pomocne mogą się tu okazać konwersacyjne interfejsy użytkownika, platformy wspomagające inteligentne podejmowanie decyzji oraz generatywne interfejsy użytkownika.

4. AI ma dawać wartość również przy kolejnych wdrożeniach

Ostatni z trendów dotyczy budowy fundamentów pod skumulowaną, długoterminową wartość z AI. Chodzi o wypracowanie środowiska, w którym każde kolejne zastosowanie technologii wdraża się szybciej, taniej i bezpieczniej, bez konieczności zaczynania od zera przy każdym pojedynczym narzędziu. Analitycy Gartnera przewidują, że do 2027 roku firmy, które zysk z produktywności napędzanej AI będą zamieniać głównie na oszczędności, przegrają z tymi, które reinwestują te korzyści w innowacje, modernizację i rozwój kompetencji zespołów. Wśród technologii wspierających ten kierunek Gartner wymienia noszone na ciele urządzenia elektroniczne wykorzystujące AI, wyspecjalizowane modele generatywnej sztucznej inteligencji, embodied AI, czyli AI zintegrowaną z systemami fizycznymi, a także vibe coding.